سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

بهترین محلول خانگی برای تمیز و براق کردن شیشه ها

اگر می خواهید از شر لکه های روی شیشه ها خلاص شوید به راحتی می توانید برای تمیز و براق کردن شیشه ها از پاک کننده های خانگی و طبیعی که در منزل دارید استفاده کنید.

ادامه مطلب
مذهبی

نحوه صحیح استخاره گرفتن با قران

نحوه صحیح استخاره گرفتن مستلزم رعایت نکاتی می باشد که در این بخش با آنها آشنا می شوید همچنین بهترین زمان استخاره را در این مطلب بخوانید.

ادامه مطلب
مد و استایل

عکس های عروس و ساقدوش

شما ممکن است چند تن ایده برای عکس‌هایی که می‌خواهید از خانواده ، از شما و شریک تان دریافت کنید داشته باشید ، اما آیا فکر کرده‌اید که چطور با ساقدوش های خود عکس بگیرید ؟ اگر به دنبال چند عکس بسیار جذاب از شما و ساقدوش های خود هستید ، از ایده های زیر برای عکس های عروس و ساقدوش عروس استفاده کنید ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

سالن زیبایی عروس در تهران

در یک مراسم عروسی همواره توجه خاصی به آرایش عروس و آرایش داماد می شود و همواره عروس و داماد ها به دنباله بهترین سالن های زیبایی و آرایشگاه ها هستن تا آرایش و میکاپ روز عروسی خود را دست آنها بسپارند ، وب سایت بلاک مگ برای راحت کار شما عزیزان بانک سالن زیبایی و آرایشگاه را راه انداخته است که ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

نحوه خنک کردن خانه در تابستان

درست است که خنک نگه داشتن خانه در روزهای گرم تابستانی کار دشواری است اما غیرممکن هم نیست. در ادامه یاد می گیریم که چگونه حتی در گرم ترین روزهای سال خانه را خنک نگه داریم.

ادامه مطلب
 خودرو

جدیدترین گل آرایی ماشین عروس

از اهمیت شب عروسی و مراسم آن هر چه بگوییم شاید کم باشد، اتفاقی که روند آینده زندگی ما را مشخص میکند و خاطراتش برای همیشه در ذهنمان میماند. در این میان مهم است که هزینه هایمان را به شکل صحیح مدیریت کنیم تا مراسمی رویایی داشته باشیم تا همه درباره آن صحبت کنند و زیر بار قرض و بدهی هم نرویم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

یک عروسی شیک و به یادماندنی

در زمان قدیم برای برگذاری یک عروسی سنتی همواره راه هها و تم های یکسانی بودند و اما الان تم ها و گزینه های بسیاری برای برگذاری هرچه جذاب تر مراسم عروسی وجود دارد ، یکی از مهمترین موضوعات هر مراسم عروسی برنامه ریزی آن است که پس از آن همه چیز از قبیل دعوت نامه ها ، طرح های رنگی ، گل ها ، تم عروسی کاملا برنامه ریزی میشود ...

ادامه مطلب
سایر

دلنوشته زیبا و احساسی از زندگی

مجموعه ای از زیباترین دلنوشته زندگی با موضوع زندگی زیباست را در این بخش از خواندنی های جذاب سایت بلاک مگ در اختیار شما خوبان قرار داده ایم

ادامه مطلب
سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ادامه مطلب

سراسر وب

مد و استایل

لباس چه رنگی به رنگ پوست من میاد ؟

یکی از اصول انتخاب رنگ لباس تشخیص رنگ پوست است که اگر به آن توجه کنید زیبایی و جذابیت شما دو برابر می شود.

ادامه مطلب
مذهبی

نگاه کردن به نامحرم چه حکمی دارد؟

نگاه کردن به نامحرم و عکس آن را از نظر مراجع تقلید و اسلام و احکام شرعی مربوط به آن در این بخش می خوانید.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

برنامه زیبایی عروس

بخشی از برنامه زیبایی شما وجود دارد که درست قبل از عروسی شروع نمی‌شود . بنابراین مانند تمام جنبه‌های دیگر عروسی ، برنامه پیش رو را با برنامه زمانی زیبایی عروسی خود برنامه‌ریزی کنید تا قدم به قدم چهره و زیبایی شما انجام شود ...

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس ساقدوش عروس زمستانی

لباس‌های مختلف زیادی برای عروسی زمستانی وجود دارد . در اینجا نحوه پوشش دادن ساقدوش های عروس در زمانی که سرد است را به شما می آموزیم ! در حالی که اغلب زوج‌ها به سادگی وانمود می‌کنند که آب و هوا در طول عروسی متوقف می‌شود ، برخی دیگر به انتخاب فصل از طریق تم و لباس در اطراف سرما احترام می‌گذارند ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

بالا بردن سرعت اینترنت با 4 روش کلیدی

همیشه سعی می کنیم تا اینترنت پرسرعتی داشته باشیم ،با اینکه سرعت اینترنت در بیشتر مواقع از طرف سرویس دهنده تعیین می شود، اما می توان به کمک ترفندهایی سرعت اینترنت خود را تا 20٪ افزایش داد.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

رازهای ماندگاری رنگ مو

وقتی که موهای خود را رنگ می کنید باید به فکر این باشید که ماندگاری این رنگ مو را بیشتر کنید و این کار به دلایل زیادی بستگی دارد مانند شستشو و راه های دیگر ، پس شما می توانید با رعایت کردن نکات زیر و دقیق انجام دادن آنها ماندگاری رنگ موی خود را چند برابر کنید ، در ادامه مطلب نکات و رازهای ماندگار رنگ مو را با شما در میان می گذاریم...

ادامه مطلب
 روانشناسی

چرا ما از گوش دادن به موسیقی لذت میبریم؟

کمتر کسی در دنیا پیدا میشود که از گوش دادن به موسیقی لذت نبرد ، به همین دلیل درباره چرایی لذت بردن از موسیقی گزارشی تهیه کرده ایم که خواندنش خالی از لطف نیست.

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس هایی که نباید آقایان در مراسم عروسی بپوشند

وقتی به مراسم عروسی دعوت میشوید اولین چیزی که به ذهن تان میرسد لباسی است که باید بپوشید، لباس هایی که در ادامه معرفی میکنیم اصلا گزینه مناسبی نیستند.

ادامه مطلب
اخبار

سازمان تامین اجتماعی استخدام می کند

مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از استخدام پیمانی در بهمن ماه جاری خبر داد.

ادامه مطلب

مطالب جالب

 خودرو

ماشین عروس و نکاتی برای انتخاب آن

اگر در مرحله رزرو کردن ماشین عروس برای روز عروسی خود هستید ، احتمالا ً شگفت‌زده خواهید شد که چه نوع ماشین عروسی بهتر عمل می‌کنند . این یک راهنمای عمومی است که به شما کمک می‌کند تا انتخاب خود را برای ماشین عروس انجام دهید . ما در این مطلب نکات لازمه را برای انتخاب یک ماشین عروس مناسب جمع آوری کرده ایم ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

نحوه بازیابی عکس های حذف شده در پلتفرم های مختلف

شاید برای شما هم اتفاق رخ داده که تصاویر موبایلتان به طور ناخواسته حذف شود، در ادامه قصد داریم روش های بازیابی عکس های حذف شده در نسخه های مختلف موبایل را آموزش دهیم.

ادامه مطلب
مد و استایل

لباس مجلسی زنانه

انتخاب یک لباس مجلسی زنانه مناسب و به جا برای یک مهمانی دارای نکات خاصی است که نیاز است خانم ها بدانند. خانم ها همواره دغدغه زیادی برای آماده شدن برای یک مراسم عروسی دارند و زمان قابل توجهی را به انتخاب لباس مجلسی، مدل مو و آرایش خود اختصاص میدهند، با این وجود باز هم مواقعی پیش می آید که از نتیجه راضی نیستند ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بیوگرافی “سعید آقاخانی”

بیوگرافی کامل سعید آقاخانی به همراه فیلم شناسی و عکسهای “سعید آقاخانی” بازیگر ، نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون را در سایت بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

تفاوت ترنس و همجنسگرا چیست؟

ترنس ها و همجنسگرا ها تفاوت‌های زیادی با هم دارند. از جمله تفاوت ترنس و همجنسگرا می‌توان به انتخابی بودن گرایش جنسی، نوع پوشش و رفتارهای آن‌ها اشاره کرد.

ادامه مطلب
 روانشناسی

بررسی روابط دوستی دختر و پسر از نظر روانشناسی

دوستی دختر و پسر هایی که هدف های غیر از ازدواج دارند پایدار نیستند و فقط باعث وابستگی و ایجاد مشکلات در زندگی هر دو طرف می شود.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

نحوه صحیح درست کردن “هات چاکلت”

ابتدا شیر را روی حرارت قرار می دهیم تا کمی گرم شود. بعد شکر و کاکائو و نسکافه را اضافه کرده و می گذاریم تا با شیر بجوشد و کمی غلیظ شود.

ادامه مطلب
سایر

چیزهایی که ساقدوش‌ها نباید از آن شکایت کنند

اگر از بهترین دوست و یا برادر خود برای ایستادن در کنار آن‌ها به عنوان یک ساقدوش در یکی از بزرگ‌ترین روزهای زندگی شان پرسیده شده باشید, قبل از رسیدن این لحظه با شکوه , کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد و زمانی که شما می‌گویید بله , برای همه آن‌ها امضا می‌کنید . ما در این مطلب چیزهایی که ساقدوش‌ها نباید از آن شکایت کنند را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

ادامه مطلب